Sommige ingrijpende gebeurtenissen blijven zich lang opdringen. Je kunt er steeds weer aan terugdenken, schrikachtig worden, slecht slapen of situaties gaan vermijden. Als zulke klachten blijven aanhouden, kan er sprake zijn van PTSS.
Op deze pagina lees je in het kort welke klachten vaak voorkomen, wanneer verder kijken verstandig is en waarom herkenning alleen nog geen diagnose is.
Welke klachten komen vaak voor?
PTSS-klachten zien er niet bij iedereen precies hetzelfde uit, maar vaak gaat het om een combinatie van de volgende signalen.
Herbelevingen
- ongewilde herinneringen aan de gebeurtenis;
- nachtmerries;
- sterke spanning of emotionele reacties bij iets wat eraan doet denken.
Vermijding
- gedachten, gevoelens of gesprekken uit de weg gaan;
- plekken, mensen of situaties vermijden die herinneringen oproepen.
Veranderingen in stemming en denken
- schuldgevoelens of schaamte;
- een somber of vlak gevoel;
- moeite om je nog veilig of verbonden te voelen.
Voortdurende spanning
- schrikachtigheid;
- slecht slapen;
- concentratieproblemen;
- snel geprikkeld of onrustig zijn.
Wanneer spreek je van PTSS?
Veel mensen hebben na een ingrijpende gebeurtenis een tijdlang stressklachten. Dat hoeft niet meteen PTSS te betekenen. Meestal wordt pas aan PTSS gedacht als klachten langer blijven aanhouden en duidelijk invloed hebben op het dagelijks leven.
De klachten kunnen kort na de gebeurtenis beginnen, maar soms ook pas later duidelijker worden. Een diagnose wordt niet gesteld op basis van alleen herkenning of een zelftest. Daarvoor is een zorgvuldige beoordeling nodig.
Hoe ontstaat PTSS?
PTSS kan ontstaan na een ingrijpende gebeurtenis, maar niet iedereen ontwikkelt daarna dezelfde klachten. Of PTSS ontstaat en hoe ernstig die klachten worden, hangt samen met een samenspel van de gebeurtenis zelf, eerdere ervaringen, steun uit de omgeving en het verloop van herstel in de periode daarna. Denk aan een ernstig ongeluk, geweld, een medische noodsituatie of een andere ervaring waarbij je je machteloos of ernstig bedreigd voelde.
Niet iedereen die iets ingrijpends meemaakt, ontwikkelt PTSS. Hoe iemand reageert, hangt ook samen met eerdere ervaringen, steun uit de omgeving en hoe het herstel in de eerste periode verloopt.
Wanneer is het verstandig om verder te kijken?
Het is verstandig om een vervolgstap te overwegen als:
- je klachten blijven aanhouden;
- je dagelijks leven er duidelijk door wordt beperkt;
- je merkt dat je steeds meer gaat vermijden;
- of je vastloopt in werk, relaties, slaap of concentratie.
Een vervolgstap kan zijn dat je dit bespreekt met je huisarts. Je kunt ook eerst verder orienteren wat een zelftest wel en niet zegt, of lezen voor wie behandeling bij Flowment bedoeld is.
Is behandeling mogelijk?
Ja. PTSS is behandelbaar. Welke behandeling past, hangt af van de aard van de klachten, de achtergrond en wat iemand op dat moment nodig heeft. Daarom is een zorgvuldige beoordeling belangrijk.
Voor Flowment is daarbij belangrijk dat de behandeling bedoeld is voor volwassenen met PTSS-klachten na een duidelijk afgebakende ingrijpende gebeurtenis. Of dat in jouw situatie past, kan niet op basis van deze pagina alleen worden bepaald.
Conclusie
PTSS is een reactie op een ingrijpende gebeurtenis die langer kan blijven doorwerken in herbelevingen, spanning, vermijding en veranderingen in stemming of denken. Niet iedere stressreactie is PTSS, maar als klachten blijven aanhouden en je dagelijks leven gaan beinvloeden, is het verstandig om verder te kijken.
Lees ook
- Wat meet de PTSS zelftest wel en niet?
- Voor wie is behandeling bij Flowment geschikt?
- Hoe ziet de intake bij Flowment eruit?
Referenties
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
Bryant, R. A. (2019). Post-traumatic stress disorder: A state-of-the-art review of evidence and challenges. World Psychiatry, 18(3), 259-269. https://doi.org/10.1002/wps.20656
Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. (2025). PTSS: Diagnostiek en classificatie. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/ptss/diagnostiek_en_classificatie_-_ptss.html
